Hoe om te gaan met knelpunten bij uitvoering beleid?

Redactie 18-11-2021
Foto: Stock

De toeslagenaffaire heeft laten zien dat inwoners (ook in Maassluis) ernstig in de knel kunnen komen door de overheid. In een onlangs verschenen raadsinformatiebrief (RIB) informeren de wethouders Corine Bronsveld (CDA) en Sjoerd Kuiper (PvdA) de volksvertegenwoordigers hoe zij dat willen aanpakken.

door Chrit Wilshaus

Die werkwijze is erop gericht om onbedoelde effecten te voorkomen, te signaleren en vooral te verhelpen. De vraag die daarbij centraal staat, schrijven beide portefeuillehouders, is hoe om te gaan met knelpunten bij de uitvoering van het beleid. 'Op landelijk niveau is daar inmiddels aandacht voor.' Bijvoorbeeld in de vorm van het eindrapport 'Klem tussen balie en beleid' van de Tijdelijke commissie Uitvoeringsorganisaties (TCU). Daarin worden zeven aanbevelingen gedaan voor dienstverlening met een menselijker gezicht. Belangrijk daarbij is oog voor de menselijke maat. Dat betekent volgens de opstellers van het rapport dat recht gedaan moet worden aan de belangen van burgers bij de totstandkoming en uitvoering van beleid, wet- en regelgeving.

Maatwerk

Ook in Maassluis ervaren inwoners dat ze soms onvoldoende geholpen worden door de gemeente. En dat terwijl de gemeente een belangrijke rol speelt op grond van de Jeugdwet, de Participatiewet en de Wmo om inwoners te ondersteunen als dat nodig is. Stroomopwaarts, ROGplus en het wijkteam geven soms aan dat zij tegen grenzen aanlopen bij de hulp die (wettelijk) geboden kan worden bij individuele gevallen, dat hulp door wachtlijsten niet geboden kan worden of dat mensen soms hulp mijden. Dat kan zijn vanwege schaamte maar ook wantrouwen kan een rol spelen. 'Iets anders is als passende hulp (nog) niet geboden kan worden. Daardoor blijft de bestaande situatie gehandhaafd of verslechtert zelfs. Ook in dat geval zou dus maatwerk geleverd worden', aldus de RIB. En het kan ook zijn dat bewoners andere verwachtingen hebben. Sommige inwoners vinden bijvoorbeeld dat ze niet snel of goed genoeg worden geholpen. 'En dat kan leiden tot irritaties en soms conflicten met medewerkers.' Of burgers stappen naar collegeleden of naar de media. Om onmenselijke situaties te voorkomen, willen de wethouders Bronsveld en Kuiper (meer) inzetten op maatwerk en communicatie. Maar ook om op basis van signalen hulp te bieden aan inwoners die daar zelf niet om vragen. Wat daarbij in het voordeel speelt, is de schaalgrootte van Maassluis die overzichtelijk te noemen is en het feit dat de lijnen (tussen organisaties) kort zijn in Maassluis.

Praktijk soms weerbarstig

Bronsveld en Kuiper benadrukken in hun brief behoefte te hebben aan een samenwerking tussen (hulp)organisaties die meer gestructureerd is om zo optimale ondersteuning te kunnen bieden in gevallen die de eigen organisatie overstijgen en waarbij men de sleutel voor een oplossing elders ziet. 'Daaraan wordt gewerkt. Maar het liefst werkt de gemeente preventief om te voorkomen dat inwoners in een zorgelijke situatie terechtkomen. De praktijk is echter soms weerbarstig. Daarnaast blijft het een uitdaging om te schatten welke signalen incidenteel zijn en welk een trend. Regelmatig loopt ook de gemeente aan tegen landelijke grenzen die door de rijksoverheid zijn bepaald op basis van wantrouwen.'

Het uiteindelijke doel is om te bereiken dat door preventief ingrijpen mensen minder in de knel raken. Daarom wordt een startnotitie opgesteld en vooruitlopend daarop overleggen Stroomopwaarts, ROGplus, het wijkteam en de gemeente met elkaar.