'Joop de Boer was open, uitgesproken maar zeker niet star'

Redactie 04-03-2021
Foto: Priv\u00e9Joop de Boer was tussen 1998 en 2005 predikant in Maassluis.

Als hippie deed Joop de Boer, Amsterdammer van geboorte, mee aan de bezetting van het Maagdenhuis in de hoofdstad in 1969. En na lang twijfelen tussen de kleinkunstacademie en een studie theologie besloot hij toch voor deze laatste studie te kiezen. Op vrijdag 12 februari overleed Joop, die van 1998 tot aan zijn pensionering in 2005 als dominee in Maassluis werkzaam was, op 78-jarige leeftijd aan de gevolgen van corona.

door Chrit Wilshaus

Op dat moment woonde hij in een verpleeghuis omdat hij de ziekte Alzheimer had en steeds meer zijn greep op het leven aan het verliezen was. "Dat was erg moeilijk voor hem want Joop was een erg zelfstandig mens", vertelt Martine de Heij, die bevriend was met hem en met zijn vrouw Ilse. "Ik meeste aan hem zal ik zijn bevlogenheid missen maar zeker ook zijn empathie; het was gewoon een fijn mens om bij in de buurt te zijn; daar kreeg je heel veel energie van!"

Dostojewski

Toen haar vader in 2000 stierf kwam Martine in contact met Joop. "Een week voordat mijn vader overleed, ontmoette ik Joop bij mijn ouders want mijn vader was belijdend en ging iedere week naar de kerk, ik allang niet meer. Op de overlijdenskaart van mijn vader had ik een tekst gezet van Dostojewski en op de uitvaart van mijn vader had Joop het over Dostojewski, een van mijn favoriete schrijvers. Door die auteur ontstond eigenlijk ons contact en ook de click tussen ons. Hij woonde trouwens vlakbij in de Oranjewijk, naast vrienden van mij. Zo heb ik ook zijn vrouw Ilse ontmoet. Op dat moment was Joop, die Hervormd was, als predikant verbonden aan de Ark."

Vrijzinnig

Was haar vader altijd een trouw kerkganger, op haar twaalfde vertelde Martine haar vader dat ze niet meer mee wilde gaan. Mijn vader had daar vrede mee en voor die tijd was dat best bijzonder dat ik die keuze mocht maken. Ik vond het wel mooi wat er allemaal in de Groote Kerk gebeurde maar snapte er niks van en heb er andere ideeën over." Daarnaar gevraagd zegt Martine een agnost te zijn, iemand die niet weet of God wel of niet bestaat; we vatten het heel kort samen. "Maar Joop was een heel vrijzinnig man, heel open en heel erg uitgesproken maar zeker niet star. Het feit dat ik niets met de kerk heb en er ook niet naar toeging, vormde juist helemaal geen belemmering. Juist daardoor ontstonden prachtige gesprekken die niet zelden tot in de kleine uurtjes duurden en dat was heerlijk."

Café

In 2002 bedacht Joop de Boer het project Samen op aarde. Martine: "Dat was echt een wereld verkennend project. Daarbij gingen allerlei soorten mensen met elkaar in gesprek over verschillen en overeenkomsten. Mensen samenbrengen in zo'n project was typerend voor Joop. Die gesprekken vonden bij voorkeur plaats tijdens een leuk etentje. Maar ook gingen we wel naar het café en vierden we oud en nieuw samen en dat soort dingen. Toen hij samen met Ilse na zij emiraat besloot terug te gaan naar Vlissingen, waar hij van 1984 tot 1998 predikant was en zijn hart had verloren aan het strand, de zee en de schepen, bezocht ik hem en Ilse regelmatig."

Karl Barth

"Joop was een heel levendig mens, heel positief, enthousiast en geïnteresseerd. Bijvoorbeeld in de invloedrijke Zwitserse, protestantse theoloog Karl Barth over wie hij een enorme studie maakte. Tijdens zijn studie theologie 'stortte' hij zich helemaal op Barth."

In de K'Ark

Joop had volgens Martine zeker gevoel voor humor. "Daar kan ik iets leuks over vertellen: hij deed aan cabaret. Dat heeft hij trouwens zijn hele leven lang gedaan. Ooit twijfelde hij zelfs om naar de kleinkunstacademie te gaan maar koos hij uiteindelijk toch voor een studie theologie. In Maassluis speelde hij cabaret samen met Egbert van der Weide die dominee was van de Gereformeerde Kerk met wie hij goed samenwerkte. Samen besloten ze cabaret In de K'Ark op te zetten. Piet de Groot zat daarbij aan de piano. Dat was een zeer spitsvondig en humoristisch cabaret, en van tijd tot tijd heel hilarisch. Echt fantastisch was dat."