Heropening Sleepvaart Museum een feit

Redactie 30-07-2020
Wethouder Bronsveld opende afgelopen weekend de expositie in het Nationaal Sleepvaart Museum
Foto: NSM

Zaterdagmorgen 25 juli is na een sluitingsperiode van ruim vier maanden het Nationaal Sleepvaart Museum in Maassluis weer opengesteld. Corine Bronsveld-Snoep, wethouder van Cultuur, was zo vriendelijk de bel van de sleepboot Indusbank te luiden.

Door Nico J. Ouwehand

Deze sleepboot heeft een connectie met haar naamsvoorganger, namelijk de stoomsleepboot Indus. In Nazi-dienst werd die Smitsleper, gebouwd in 1920 als Brabant voor Bureau Wijsmuller, op 20 november 1942 door Engelse vliegtuigen op de Noordzee tot zinken gebracht. Daar is later de Indusbank ontstaan. In de expositie is een foto van die gebeurtenis te zien.

Een aantal Nederlandse zeesleepboten vertoefde tijdens het uitbreken van de oorlog in het buitenland. De kapiteins van die schepen stelden zonder uitzondering hun schip en bemanning ter beschikking van de geallieerden. Voor de Lauwerzee liep het in oktober 1940 slecht af. Onder de Engelse Zuidkust liep ze op een mijn waarbij vrijwel het gehele voorschip afbrak en de sleper zonk. Twaalf bemanningsleden kwamen om. Andere sleepboten beleefden hachelijke avonturen, maar wisten toch veel scheepsruimte te redden en overleefden de oorlog. Vooral de Hudson (die nu nog als monument bij het museum ligt), de Zwarte Zee (III), de Schelde en de Thames hebben opvallende prestaties geleverd, zoals bijvoorbeeld een brandend munitieschip uit de haven van Algiers slepen, met alle risico's van een ontploffing. Gezagvoerders als resp. Ben Weltevreden, Teun Vet, Jan Kalkman en Barend 't Hart werden zowel nationaal als internationaal onderscheiden.

De bemanning van de sleepboot Roode Zee verzocht zelf om aan de bevrijding van Nederland te mogen bijdragen. Ze werd van Bermuda naar Engeland gedirigeerd helaas met fatale gevolgen. Tijdens het verslepen van een caisson voor de invasiehavens werd het schip in april 1944 bij Zuid-Engeland getorpedeerd door een Schnellboot die nota bene uit de richting van de Engelse kust kwam. De gehele bemanning kwam om. Men weet nu dankzij een Engelse zeeman, die een paar jaar geleden het museum bezocht en als 16-jarige juniormatroos op de sleper Lariat vlak naast de Roode Zee voer, - eveneens met een caisson op sleeptouw - dat de explosie zeer hevig was en dat het schip, toen met een geheel zwarte schoorsteen (en dus niet met een blauwe band er om zoals de Thames ) binnen enkele seconden geheel was verdwenen.

Een recent gemaakt schilderij dat de situatie vlak voor de torpedering laat zien werd speciaal voor de expositie door Frans Malschaert gemaakt. U ziet het in het centrum van de expositie en op de cover van de tentoonstellingsbrochure. Het bericht van de ondergang sijpelde in 1944 door naar Maassluis, dat in rouw werd gedompeld.

Nog veel meer verhalen en foto's, deels gemaakt tijdens de oorlog, zijn in de tentoonstelling te zien. Gewoontegetrouw is er ook weer een geïllustreerde brochure voor iedere bezoeker beschikbaar.

Voorlopig zijn de openingstijden van het museum alleen op woensdag- en zaterdagmiddag van 13.30 tot 17.00 uur. Als de pandemie voorbij is zullen de openingstijden worden verruimd. Aan de eisen van het RIVM om Covid-19 te voorkomen is onder de huidige omstandigheden voldaan.