Kostenbeheersing energietransitie belangrijk issue

Redactie 30-07-2020
Foto: CWIn de Waterwegtorens aan de Merellaan werden veertien jaar geleden al aardwarmtepompen geplaatst.

Woningen (nu al) van het gas afhalen is dom, duur en kortzichtig. Althans dat stelt Maassluizer Marcel Groosman. We vroegen de wethouders Sjef Evers (Duurzaamheid) en Sjoerd Kuiper (Wonen) om een reactie.

door Chrit Wilshaus

Groosman is trouwens niet de enige in Nederland die bezwaren heeft tegen de manier waarop in Nederland gas als energiebron taboe wordt verklaard. Ook publicist Syp Wynia laat als het hierover gaat regelmatig van zich horen. Groosman begrijpt overigens waarom de gaskraan in Groningen langzamerhand wordt dichtgedraaid maar volgens hem is er elders op de wereld (en ook dichter bij huis) nog voor minstens 100 jaar gas beschikbaar. "Wat mij hierbij dwars zit, is dat je als burger iets opgedrongen krijgt. Ook is het dom omdat zelfs als je voor windmolens en zonnepanelen bent, de eventuele transitie naar waterstof wordt afgesloten. Bovendien is het duur omdat je als consument in de mangel genomen wordt door de netwerk- en energiebedrijven: reken er maar op dat de vaste lasten en de belastingen omhoog zullen gaan."

Restwarmte

"Er zijn verschillende fossiele brandstoffen die schadelijker zijn dan aardgas. Omgekeerd heb je nog bronnen die veel minder (negatieve) neveneffecten hebben, dan aardgas. Op grond van de mix nationaal, geopolitiek en milieu, is van regeringswege gezegd dat we in 2050 van het gas af moeten zijn en in Maassluis zijn we zo ambitieus dat wij zeggen dat het ons in 2040 gaat lukken. Want wij hebben puur lokaal het voordeel dat er heel veel restwarmte aan de 'overkant' beschikbaar is. Dat kun je in de Waterweg laten lopen maar ook gebruiken om huizen mee te verwarmen", aldus wethouder Evers. "Bovendien zijn er in Maasluis verschillende alternatieven waar we gebruik van kunnen maken. Terechte vraag daarbij is of we het zodanig kunnen organiseren met elkaar dat de kosten voor inwoners, huurders of kopers, niet substantieel stijgen of liever nog omlaaggaan. Daarbij komt dat je zaken die te maken hebben met de energietransitie in 40 jaar kunt afschrijven, Eneco wil dat, maar ook in 50. Door voor die laatste optie te kiezen, verlaag je de kosten al gelijk met 20 procent."

Luchtwarmtepompen

Wethouder Kuiper wijst erop dat nieuwbouwwoningen tegenwoordig al zonder gasaansluiting worden opgeleverd in Maassluis en dat dit al langer het geval is. "Een recent voorbeeld zijn de woningen in de Dirkzwagerstraat die voorzien zijn van luchtwarmtepompen maar ook de Waterwegtorens aan de Merellaan die veertien jaar geleden gebouwd werden, zijn voorzien van aardwarmtepompen. Het is niet dat we iets heel nieuws aan het pionieren zijn. Er zijn langzamerhand steeds meer betrouwbare technieken waar de kinderziektes al zijn uitgehaald en die zijn doorontwikkeld. Bij iedere woning die nieuw wordt gebouwd in deze stad tonen we aan dat je ook zonder gas een hele goede woning kunt hebben, waar het comfort goed is en de betaalbaarheid op orde is en je uiteindelijk ook geen CO2 uitstoot of in ieder geval veel minder hebt. Luchtwarmtepompen maken gebruik van het verschil in de temperatuur van binnen en buiten en kunnen als een omgekeerde koelkast ook verwarmen. Daar heb je wat elektriciteit bij nodig maar dat is afgedekt door gebruik te maken van zonnepanelen. Nieuwbouw in combinatie met nieuwe technieken en isolatie gaat heel goed. Maasdelta investeert trouwens miljoenen per jaar om ook bestaande woningen te verduurzamen. Daarnaast zijn er nog de koopwoningen en dat is ingewikkelder. Maar er zijn ook heel veel initiatieven om particuliere eigenaren die willen verduurzamen te helpen. Natuurlijk zijn er zorgen over de betaalbaarheid. Maar dat is ook juist waarom we bezig zijn met manieren om de warmtevraag op een kosteneffectieve manier mogelijk te maken." En wethouder Evers vult aan: "Met financiële instrumenten kun je daar creatieve impulsen aan geven."

Uitdagingen

Ook Evers wil de bezorgdheid die mensen hebben als het gaat om de energietransitie, bijvoorbeeld over de kosten die dit met zich meebrengt, niet bagatelliseren maar volgens hem kan goede voorlichting helpen. "Bijvoorbeeld als je kunt aantonen wat het je financieel scheelt als je je huis isoleert." Kuiper: "Zakelijk gezien is een aantal duurzaamheidinvesteringen hartstikke goed en daarnaast heel gunstig; bij de bank krijg je niks voor je geld maar als je het steekt in zonnepanelen of de isolatie van je woning rendeert dat veel beter. En nogmaals: we delen uiteraard de zorgen die er zijn over de betaalbaarheid. Dat is ook waarom we proberen om kennis en kosten te delen en om laagdrempelige en kosteneffectieve maatregelen te nemen om iedereen (op termijn) mee te kunnen laten gaan. Dat hoeft niet gelijk morgen maar er zijn wel uitdagingen. Als je helemaal geen gas meer nodig hebt om je woning te verwarmen door gebruik te maken van zonnepanelen en luchtwarmtepompen betekent het dat je veel minder maandlasten hebt en wat je dan bespaart, kun je investeren in verduurzaming. En als je dan je hypotheek iets verhoogt kun je je duurzaamheidsinvesteringen er heel goed uithalen. Maar je moet wel naar de totale woonlasten kijken." Evers: "Je moet ook eens kijken naar de milieuwinst die je op deze manier maakt. Die mag je ook kwantificeren want hij wordt ook op de rekening thuis."

Zwembad

"De beste investering heeft nog steeds met isolatie te maken", weet wethouder Kuiper. "Maasdelta investeert daar nu veel in. Want ongeacht welke techniek je uiteindelijk gebruikt, isolatie werkt altijd. Dat is waarom dat altijd een zinvolle investering is. Dus er zijn veel meer dingen in het hele palet aan mogelijkheden. Daarnaast zijn er nog de technologische vernieuwingen waarvan we nu nog niet weten hoe die zullen uitpakken." Wethouder Evers benadrukt waardering te hebben voor Maasdelta. "Want ze investeren heel veel in duurzaamheid, soms wel 80.000 euro per woningen. Dat is ongeveer een half nieuw huis. En zelf zitten we als gemeente ook niet stil. Zo worden er dit jaar zonnepanelen op de Koningshof en de bibliotheek geplaatst en is het plan om op de langere termijn ook zonnepanelen te plaatsen op de Ichthus, het crematorium en op het zwembad. Als gemeente financieren wij dat en weet je hoe ze dat terugbetalen binnen een redelijke tijd? Uit de besparing op de energienota."