Meester Jan neemt na 40 jaar afscheid met boek'Ik had heel veel verstand van alles wat ik niet wist'

Redactie 09-07-2020
Foto: CWMeester Jan Alderliesten fietste meer dan 40 jaar naar school in Vlaardingen en bedacht onderweg een boek.

Hoe stop je 1200 kinderen in één boek? Met die vraag worstelde Jan

door

Het is zijn tweede boek. Daarvoor schreef hij de requiemroman De dichtnabijheid van dingen, over zijn dochter Els die in 2011, op 27-jarige leeftijd, in Namibië om het leven kwam. Aanleiding voor zijn tweede boek is zijn naderende pensioen, zo vertelt hij op een drijvend terras in de Maassluise binnenstad. "Als je de titel letterlijk neemt, gaat het over een meester die met pensioen gaat. Maar je kunt het ook uitleggen als dat ik meester ben over de verleden tijd. Het boek is bedoeld als afscheidscadeau voor mijn collega's maar ook voor de kinderen die bij mij in de klas hebben gezeten. Al gaandeweg en passend en metend is er min of meer een chronologisch verhaal ontstaan en ontstond ook de vorm van het boek. Wat ik eigenlijk het lastigste vond is om 1200 kinderen in één boek te stoppen. Daarom heb ik me vooral gefocust op gebeurtenissen die in mijn boek beleefd worden door een aantal fictieve personen. Zoals juf Thea Thijsen, Holy Mozes en Penny Lane."

Psychologie

Dat Jan voor de klas belandde was oorspronkelijk niet zijn plan. "Ik wilde eigenlijk gaan studeren aan een universiteit maar had geen zin om na de Havo nog eens twee jaar naar het Vwo te moeten. Dat leek me zo verschrikkelijk. Toen bedacht ik: ik ga naar de Pabo (pedagogische academie, red.) en daarna ga ik psychologie studeren. Maar uiteindelijk ben ik op een basisschool beland. Tussendoor heb ik wel nog geschiedenis gestudeerd, dus geen psychologie, maar na mijn studie ben ik toch weer teruggegaan in het onderwijs. We hadden inmiddels kinderen gekregen en er moest brood op de plank komen. De afwisseling van het basisonderwijs, je bent steeds met andere vakken bezig, heeft mij altijd zeer aangesproken. En ik vind kinderen in de leeftijd vanaf een jaar of tien leuk om mee te werken. Toen ik ging werken in het onderwijs was ik trouwens 21. Een leeftijd dat je denkt dat je alles weet. Ik had heel veel verstand van alles wat ik niet wist! Ik ben in Vlaardingen, in de Oostwijk, begonnen. Daarna ben ik doorgeschoven naar de Zuidbuurt en vervolgens naar de Westwijk. Namen heb ik altijd snel geleerd maar als het niet meer nodig was, vergat ik ze ook weer snel. Dat geldt niet voor gezichten, die blijven in mijn geheugen gegrift staan."

Als hij iets uitlegde, deed meester Jan dat altijd in de vorm van een verhaal. "Dat blijft veel beter bij kinderen hangen. Verder heb ik altijd veel gelachen met de kinderen."

Achterafkamertjes

Kinderen zijn al die jaren volgens Jan hetzelfde gebleven. "Wat wel schrikbarend is toegenomen, is het aantal mensen wat niet voor de klas staat maar in allerlei 'achterafkamertjes' allerlei administratieve handelingen zitten te verrichten; dat vind ik een hele slechte ontwikkeling." Volgens Jan zou het beter zijn als er meer mensen voor de klas kwamen te staan omdat de klassen dan ook kleiner kunnen. Ook is hij van mening dat er meer eisen aan toekomstige leerkrachten gesteld zouden mogen worden. Toen ik naar de pedagogische academie wilde, moest ik nog toelatingsexamen doen. En nu zijn ze al blij als er een man komt."

Puzzelstukjes

De verhalen borrelden onder andere al fietsend tussen school en huis bij hem op. En over het schrijven merkt hij op: "Eerst ga je dus inhoud schrappen, daarna woorden, zinnen. Eigenlijk ben je bezig een puzzel te maken, waarbij de woorden als puzzelstukjes in elkaar passen, tenminste zo ervaar ik het. Vooral dat laatste vind ik leuk aan schrijven." Smaakt dat naar meer? "Ik schreef een boek over mijn dochter en nu over mijn werk en ik zit eraan te denken om een boek te schrijven over de mensen die veel dichter bij me staan." Tot slot. Kun je de conclusie trekken dat je de verleden tijd meester bent geworden? "Ja, ik vind van wel. Niet zozeer als meester maar wel als schrijver."

Jan Alderliesten signeert zijn nieuwste boek De Verleden Tijd Meester zaterdag 18 juli tussen 11:00 en 12:30 uur bij Boekhandel Het Keizerrijk.