Maarten van Buuren over zijn boek 'De nazificatie van Maassluis' (deel II)

Redactie 26-03-2020
Foto: Chris van HoutsMaarten van Buuren schreef het boek De nazificatie van Maassluis.

De Duitsers vonden wel dat zij een door hen betaald portret van Hitler mochten ophangen in de agentenwacht van het politiebureau op de Markt maar weigerden datzelfde te doen met het portret van Mussert.

door Chrit Wilshaus

Maarten van Buuren schrijft erover in zijn boek De nazificatie van Maassluis. Vorige week vertelde hij daarover in deze krant en op onze website en in deze editie leest u het vervolg van dat gesprek. "Waarnemend korpschef Eite Slootheer, die overigens heel vaderlandslievend was, kreeg de opdracht om die portretten op te hangen maar weigerde daaraan gevolg te geven. Dat sleept dan een tijd zo door. Op een gegeven moment verplicht de burgemeester Slootheer echter de portretten alsnog op te hangen en als hij dan bij zijn weigering blijft, licht de eerste burger de SD, de Sicherheitsdienst, in en beklaagt zich erover dat de waarnemend politiechef de boel saboteert en informeert of het niet eens tijd wordt dat Slootheer aan de tand wordt gevoeld? Dat gebeurt dan ook. Caspers, waar ik het de vorige keer al over heb gehad, zet dit allemaal op poten om zelf aan het hoofd van de politie te kunnen komen, wat dan ook gebeurt. Direct na zijn benoeming is het eerste waar Caspers opdracht toe geeft het ophangen van de portretten van Mussert en Hitler. Dat is een bijna symbolisch moment. Hij geeft daarmee aan dat daarmee de mantel van de politie gekeerd is en dat er vanaf dat moment een Duits-vriendelijke wind waait. Met alle negatieve gevolgen van dien. Zoals een razzia in de Zuidbuurt om allemaal ondergedoken (Joodse) mensen op te sporen. Caspers gaat zelfs zover dat hij er niet voor terugdeinst om zijn eigen stiefzoon te verraden. En alsof dat al niet erg genoeg is, verraadt hij ook nog zijn eigen vrouw. Het is een smerige streek en dat tegenover je eigen vrouw. Onder Slootheer zou dit nooit zijn gebeurd, met Caspers is het een ander verhaal."

Burgemeester

Met NSB-burgemeester Ort loopt het trouwens in 1943 slecht af. "Maar eigenlijk om een hele andere en onbenullige reden. Ook zijn dossier heb ik helemaal gelicht en daaruit kwamen ook allerlei dingen naar voren. Zoals de moeilijkheden met zijn echtgenote. Die deed het met ongeveer iedereen uit de omgeving van haar man. Op een nacht pikt Ort het niet langer en wil hij toegelaten worden tot haar slaapkamer. Dat weigert zij en vervolgens roept ze de hulp van de Duitsers in en daarbij wordt Ort dodelijk getroffen door een kogel." Hoewel Ort een NSB'er was, was hij niet een hele slechte burgervader. "Het was juist een hele goedwillende man die het ook elders goed had gedaan. Van iedereen had hij complimenten gekregen dat hij bezig was geweest in het belang van de bevolking. Daarom kwam hij ook in aanmerking voor benoeming in een grotere plaats. Maar omdat hij NSB'er was, kreeg hij, de Maassluizers kennende, geen poot aan de grond in Maassluis. Bovendien was hij ook nog eens de vervanger van de gewaardeerde burgemeester Schwartz."

Schizofreen

Wat in het boek ook meermaals naar voren komt, is de schizofrene houding van de nazi's als het gaat om wat wel en niet kon. Van Buuren daarover: "Aan de ene kant hadden ze een vrij rucksichtslose houding wat betreft het vermoorden van Joden en aan de ander kant propagandeerden ze hun eigen filosofie van een soort van 'rein leven'. Dat uitte zich bijvoorbeeld bij Hitler in het feit dat hij vegetariër was. En SS-baas Himmler hield SS'ers voor dat ze zich bijvoorbeeld nooit mochten verlagen tot diefstal van bijvoorbeeld spullen die van Joden geweest waren. Hen naar de gaskamers sturen was dan weer geen enkel probleem; hoe schizofreen kun je zijn? Maar diefstal en dat soort zaken, was iets waar omhooggevallen minkukels, zoals Caspers, zich wel schuldig aan maakten. De Duitsers wisten dat wel maar konden deze lieden evengoed goed gebruiken."

De Nazificatie van Maassluis, over de rol van de politie in het nazificatiebeleid van de bezetter tijdens de Tweede Wereldoorlog, is uitgegeven door Maarten van Buuren in samenwerking met SRGO (Stichting Regionaal Geschiedkundig Onderzoek) en werd gedrukt bij Brave New Books. De eerste druk verscheen in februari 2020 en het ISBN-nummer is: 9789402198539. Het boek is onder meer in de boekhandel verkrijgbaar. Achter in het boek is per hoofdstuk een bronvermelding opgenomen.