De vreemdeling in de tuinEen boek over onverwachte, grenzeloze vriendschap

Redactie 20-09-2019
Foto: CWDe cover van het boek 'Vreemdeling in de tuin'.

Een romanschrijver had als hij het had verzonnen waarschijnlijk het verwijt gekregen dat hij een ongeloofwaardig verhaal had geschreven. Maar alles wat onderzoeksjournalist Ivo van Woerden in De vreemdeling in de tuin heeft opgeschreven is echt zo gebeurd.

door Chrit Wilshaus

Vorige week donderdagmiddag werd het boek bij Uitgeverij Meulenhoff in Amsterdam gepresenteerd. Daar sprak deze krant met de in Maassluis geboren en getogen auteur. "Ik hou er heel erg van om naar documentaires te kijken en ik houd van verhalen waarin je door een personage het verhaal wordt ingetrokken. De vreemdeling in de tuin gaat over een Nederlands gezin dat een jongen in de tuin van de buren aantreft die zich niet goed kan uitdrukken omdat hij alleen maar Arabisch spreekt. Ze besluiten dan dat ze hem even mee naar huis nemen om hem te helpen. Ook mag hij een nachtje blijven slapen, maar daar blijft het niet bij. Uiteindelijk blijkt er niemand te zijn om hem te helpen en nemen zij Hamza (niet zijn echte naam, red.) op in hun gezin.

Mailbox

"Ik heb ze ruim anderhalf jaar gevolgd om te kijken wat er gebeurt als je 'ja' zegt tegen een vreemdeling. En ook om uit te zoeken hoe die jongen in die tuin is beland. Het is een waargebeurd verhaal dat gebaseerd is op interviews, dagboekaantekeningen en dergelijke. Het verhaal belandde in mijn mailbox. Annelies, de hoofdrolspeler uit mijn boek, had via via van mij gehoord en was zo op mijn spoor gekomen. Ik las haar e-mail en kon gewoon niet geloven wat ze schreef. Annelies en haar gezin was in een achtbaan terecht gekomen en zij probeerden Hamza alles over zijn nieuwe wereld te leren. Dat was nog niet zo gemakkelijk. Ook niet omdat Hamza niet kon lezen en schrijven. Toen ik de mail van Annelies las, was ik gelijk geïnteresseerd."

Marokko

Van Woerden wist al vrij snel dat hij hier een boek over wilde schrijven. "Toen ik met hen in aanraking kwam, was hij ongeveer drie maanden bij hen in huis. Nu zijn we twee jaar verder. In het begin was het nog helemaal onduidelijk wat er met hem zou gaan gebeuren. Wat voor oplossingen er zouden komen en of er een oplossing zou komen. We hebben achterhaald dat hij uit Marokko komt. Daar zijn we ook naartoe gegaan om zijn familie op te zoeken en om te checken of wat hij vertelde waar was. Hij wil in principe blijven. Maar dat mag niet want hij heeft geen visum en zal die ook nooit krijgen. Ook kan hij geen asielprocedure volgen."

Idee

"Het is een heel ingewikkeld verhaal. We hebben allemaal een idee over wie deze mensen zijn die hierheen komen en iets willen, maar weten we wel echt wat deze mensen hebben meegemaakt en waarom ze de deur achter zich dicht trokken en vertrokken?" Van Woerden sprak onder andere via een tolk ook met Hamza.

Beter en duidelijker

"Voor wie het boek leest wordt, denk ik, duidelijk wat medemenselijkheid en gastvrijheid kan betekenen. Maar ook wat we aan regels hebben en hoe die ook averechts kunnen werken voor mensen die hier komen. Hoe het anders zou kunnen, is echt een hele moeilijke vraag. Toevallig had ik onlangs een interview waarin iemand mij vroeg of ik vond dat er een heel streng beleid moest komen of juist een heel los beleid? Maar ik ben journalist en dus laat ik zien hoe de werkelijkheid is en vind ik het de taak van de politiek om met beleid te komen. Maar wat ik wel constateer is dat het huidige beleid in ieder geval negatief uitwerkt op de mensen die hier in de illegaliteit leven. Dat moet beter en duidelijker. Hamza vond het zeker goed dat ik zijn verhaal opschreef en dacht zelfs dat er een film van zou worden gemaakt en dat hij op YouTube zou komen. Maar dat is (nog) niet gebeurd. Ik hoop dat heel veel mensen het boek gaan lezen en er heel veel van leren. En als mensen vragen hebben, dan moeten ze me maar mailen. (Lachend) En als ze een mooi verhaal hebben ook trouwens!"

Ivo van Woerden schreef onder andere de boeken: Undercover in de ouderenzorg (2011), Het drama van Alphen (2013) en Op zoek naar mijn Frankrijk (2017). Dit laatste boek in samenwerking met Wilfred de Bruijn.

De vreemdeling in de tuin is verschenen bij Uitgeverij Meulenhoff. Het ISBN-nummer is: 978-90-290-9284-5. Wie wil reageren, kan Ivo van Woerden mailen. Zijn mailadres is: ivovanwoerden@gmail.com.