'Mengeling van feit en fictie heb ik altijd heel interessant gevonden'

Redactie 08-08-2019
Foto: PREen video still uit de dramaserie De Terugkeer.

Tijdens het Filmfestival Maassluis (FFM) wordt op zaterdag 31 augustus in Theater Koningshof in een marathonvoorstelling de zevendelige serie De Terugkeer vertoond. Filmer André van der Hout uit Maasland baseerde de dramaserie op de Maassluise Zandaffaire.

door Chrit Wilshaus

Eerder was deze zevendelige dramaserie al te zien bij het IFFR en dit najaar zendt RTV Rijnmond de serie uit. "Behalve de Zandaffaire zitten er meer plotlijnen in", benadrukt Van der Hout. "Ook heb ik het uitvergroot. Destijds woonde ik in de Westwijk. De 'Zakkende Zanevelder' was nog niet eens gebouwd. Overal om je heen zag je de vrachtwagens rijden met zand en was het ophogen in volle gang. Dat er in Maassluis sprake was van een heus corruptieschandaal, ik dacht altijd in een Swiebertjesdorp te wonen, vond ik als scholier erg fascinerend. De burgemeester, waar iedereen bij wijze van spreken nog zijn hoed voor afnam, bleek een boef te zijn."

Heel interessant

Eerder maakte Van der Hout voor RTV Rijnmond al een serie losse, verzonnen documentaires. "De mengeling van feit en fictie heb ik altijd heel interessant gevonden; je kunt dan heel veel kanten op. Op een gegeven moment vroeg Cees van der Wel van Rijnmond of ik dat nog een keer kon doen. Maar ik was wel een beetje uitgekeken op dat kunstje. Ik dacht: ik draai het om en ga iets maken wat er uitziet als drama maar wat voor een belangrijk deel echt is gebeurd. De Terugkeer is dus nadrukkelijk geen historisch relaas."

Boek

"Tot mijn verbazing ontdekte ik dat de zandaffaire nog steeds min of meer gevoelig ligt in Maassluis. Het komt erop neer dat ambtenaren en zakenlui zich met gemeenschapsgeld hebben verrijkt. Maar ik vind dat je het wel in zijn proporties en in de tijd dat het gebeurde moet zien. Eigenlijk zou er nog eens een goed boek over geschreven moeten worden. De gemeente zou daar dan de opdrachtgever van moeten willen zijn, vind ik. Want destijds is het behoorlijk in de doofpot gestopt. Veel betrokkenen zijn ook vrijuit gegaan. Dat gold niet voor de aannemer die aan de schandpaal werd genageld, terwijl de toenmalige burgemeester later commissaris werd bij bedrijven van die aannemer. In het kader van het project hebben we de betreffende aannemer, Cees Klein, geïnterviewd. Maar hij is heel rancuneus dat zovelen er destijds wel mee wegkwamen."

Noorderlicht

Van der Hout begon met filmen als student eind jaren 80 op het moment dat video in de plaats begon te komen van smalfilm. "Super 8 was destijds heel goedkoop want iedereen deed zijn spullen weg. Voor heel weinig kon je een hele mooie camera met een hele mooie lens kopen. Perfect als je een studentenbudget hebt. Bovendien kon je video destijds nog niet goed monteren. De super 8-filmrolletjes waren overigens niet goedkoop. En een filmpje van vijftien meter, draaide je er in drie minuten, twee keer omkijken bij wijzen van spreken, doorheen." Hij had al een filmpje voor het Gemeentearchief Rotterdam gemaakt, toen zijn oog viel op een advertentie van Noorderlicht, de wetenschapsrubriek van de VPRO. "Niet gehinderd door enige bescheidenheid heb ik daar indertijd op gesolliciteerd en tot mijn eigen verbazing werd ik ook nog aangenomen! Bij Noorderlicht draaide ik niet zelf maar kreeg ik een professionele cameraploeg om mee te werken en een editor. In één klap was ik regisseur geworden. Ik heb overigens altijd het verlangen gehouden om dingen zelf te draaien en te monteren; het ambachtelijke van het filmvak heeft mij altijd getrokken. Als regisseur ben je meer de reisleider van het schoolreisje; je moet ervoor zorgen dat het klasje bij elkaar blijft en dat ze ongeveer doen wat ze beloofd hebben te zullen doen."

Zelfstandig filmer

Na de VPRO ging Van der Hout aan de slag als zelfstandig filmer. Dat leverde speelfilms en vooral documentaires op voor allerlei opdrachtgevers; de lijst is inmiddels indrukwekkend lang geworden. "De variatie heb ik altijd gekoesterd. Ook heb ik altijd veel plezier beleefd aan gekke projecten. Het werk is mij eigenlijk altijd aan komen waaien. Mensen vroegen mij wel eens wat mijn acquisitiebeleid inhield. Nou, gewoon, ik neem af en toe de telefoon op, zei ik dan."

De Terugkeer wordt vertoond bij het FFM op zaterdag 31 augustus om 15:00 uur. De marathonvoorstelling is inclusief diner, verzorgd door Smaak en Meer.